پنجره ای به باغ بسیار درخت حصار ساعدی رودی فرماندار شهر حمص سوریه به خلیفه ی مسلمانان عمر بن عبدالعزیز نامه نوشت که مقداری پول بفرسته تا حصار شهر را بازسازی کنم تا در مقابل دشمنان مقاوم باشد…به جواب عمر بن عبدالعزیز نگاه کنید؛حصنها بالعدل…ونق طرقها من الظلم فإنه حصنها…یعنی با عدالت دورش حصار بکش…و راه هایش را از ظلم پاک کن که حصارش این است…فقط همین… چیز دیگری ننوشت…در طول تاریخ هیچ وقت دشمنان نتوانسته اند حکومت عادلی را شکست بدهند… در هر جا حکومتی توسط دشمنانش شکست خورده علتادامه مطلب

کشور ما این روزها در آستانهٔ وضعیتی قرار دارد که از نظر تنگنا و فشار اقتصادی مشابه دورهٔ پیشا برجام است و از دید امریکا به دلیل داشتن همان تجربه، سخت تر. ولی در نحوهٔ مقابله با آن متفاوت است. شبیه است از آن نظر که تحریم های فلج کننده در راه است و متفاوت است به خاطر آنکه تحریم های آن دوره با اجماع جهانی و با صدور قطع نامه هایی ذیل فصل هفتم منشور ملل متحد اعمال شد ولی این بار بدون اجماع جهانی و صدور قطع نامه ای از سوی شورای امنیت و صرفاً براساس اقدام یک جانبهٔ امریکا در خروج از برجام صورت پذیرفته است. امریکا این بار خود ناقض تعهدات مندرج در قطع نامهٔ 2231 شورای امنیت است و همین امر موجب شده است تا ایران علیه امریکا در دیوان دادگستری بین المللی لاهه به دلیل نقض پیمان مودت 1955 اقامهٔ دعوی کند. از طرف دیگر اروپا که در دورهٔ جنگ سرد و پس از آن در دورهٔ نظام تک قطبی به صورت زائده و دنباله رو امریکا ظاهر می شد  و روزی تاچر نخست وزیر فقید انگلیس گفته بود انگلیس سگ دست آموز امریکاست! و در اوج مذاکرات دولت خاتمی با تروئیکای اروپایی با محور شرارت خواندن ایران از سوی امریکا منفعل و بی اثر گردید، این بار با جدیت بر نقش مستقل خود در سیاست جهانی اصرار دارد و مذاکرات برجام را به عنوان الگویی موفق در حل و فصل منازعات جهانی به شمار می آورد و برخلاف کوته بینان نقش پلیس خوب را بازی نمی کند. سه دیگر آنکه تابوی مذاکره با امریکا، البته از موضع برابر و عزت مندانه، که نزد ما مشهورتر از کفر ابلیس بود شکسته شد؛ گرچه با انفعال و مدیریت ضعیف برجام تحت فشار تندروها و تمامیت خواهان داخلی موج جدیدی از تهاجم تبلیغاتی و پرونده سازی علیه برجام و دستگاه دیپلماسی همنوا با مثلث شوم ارتجاع عرب و صهیونیزم و راادامه مطلب

ما أکثرالعِبَرَ و أَقَلَّ الاعتبار: پندها چه بسیارست و پند گرفتن چه اندک به شمار( نهج البلاغه دکتر شهیدی). در قرآن کریم آیه ای هست که می توانست و هنوزمی تواند در نحوه برخورد با رخدادهای اجتماعی و سیاسی راهنمای عمل باشد. در آیه بیست و پنج از سوره انفال آمده است: " واتقوا فتنةً لاتُصیبنَّ الذینَ ظَلَموا منکم خاصةً واعلموا انَّ اللهَ شدیدُ العِقاب " و از فتنه ای که تنها به ستمکاران شما نمی رسد بترسادامه مطلب

قرآن کریم در سورهٔ الفتح در آغاز آیهٔ بیست و نهم می فرماید: " محمدٌ رسول الله والذینَ معهُ اشِدّاءُ علی الکفار رحماءُ بینهم. محمد پیامبر خداست و کسانی که با اویند، بر کافران سختگیر، با همدیگر مهربانند ". این آیه پس از پیروزی انقلاب و در بیان ضرورت وحدت امت در برابر غیر به دفعات ( احتمالاً ) بر زبان بنیانگذار جمهوری اسلامی جاری شد. در تفسیر المیزان آمده است که مؤمنان همراه حضرت رسول اکرم چنین توصادامه مطلب

یا ایها الذین امنوا اصبروا و صابروا و رابطوا و اتقوا الله لعلکم تفلحون. ای آنانکه ایمان آوردید صبر پیشه کنید و یکدیگر را به صبر بخوانید و محکم و استوار به هم باشید و آماده و بترسید خدا را شاید رستگار شوید ( آل عمران 200 ). خداوند متعال در این آیه مؤمنان را به صبر فردی ( اصبروا ) و سپس صبر با همدیگر ( صابروا از مصابره در باب مفاعله است که معنای طرفینی و باهمی را می رساند مثل: مکالمه، مفاهمه، مجادلادامه مطلب

پرویز قاضی سعید نویسندهٔ داستان های پلیسی و عامه پسند دهه های سی و چهل داستانی به نام : " ششلول بند ها را بکشید " از فردی به نام جان بیل ترجمه کرد و به گمادامه مطلب

این روزها هنوز در هوای حماسهٔ آزادسازی خرمشهر نفس می کشم و به این می اندیشم که چگونه "خدا خرمشهر را آزاد کرد". طرفه اینکه این جمله اساساً بر زبان بنیان گذار جمهوری اسلامی جاری نشد و صد البته چنین مضمادامه مطلب

امام علی علیه السلام در خطبهٔ 193 که به خطبهٔ هَمّام معروف است به توصیف متقین می پردازد. هَمّام بن شریح از امام می خواهد پرهیزکاران را چنان برایش وصف کند کانه آنان را می نگرد؛ امام فرمود: یا هَمّام اادامه مطلب

کشور ما این روزها در آستانهٔ وضعیتی قرار دارد که از نظر تنگنا و فشار اقتصادی مشابه دورهٔ پیشا برجام است و از دید امریکا به دلیل داشتن همان تجربه، سخت تر. ولی در نحوهٔ مقابله با آن متفاوت است. شبیه اسادامه مطلب

استاد آشوری در مطلبی با عنوان توسعه و زبان ملی در شمارهٔ 53 اندیشهٔ پویا پیرامون سخنان دکتر شفیعی کدکنی در باب نقش زبان فارسی به مواردی اشاره کرده اند که در ادامه به آن میپردازم: 1- استاد تکیه بر مادامه مطلب

خداوند سبحان بالاترین فضیلت را تقوا و همانرا ملاک برتری و تقرب بندگان به خود دانسته است: انا خلقناکم شعوباً و قبائل لتعارفوا ان اکرمکم عندالله اتقیکم. در صدر انقلاب اسلامی ایران مجادله بر سر مکتبی یا متخصص بودن وقت و انرژی بسیاری از همه گرفت. برخی حتماً بیاد دارند که در مناظره میان مهندس بازرگان و دکتر بهشتی در این باب، دکتر بهشتی با صداقت و سعه صدر مثال زدنی خاص خود گفت: "آقا من دیگر حرفی ندارم" و پذیرفت آنچه را که دکتر چمران بزبان دیگری گفت: "تقوا بالاترست اما اگر انسان متقی کاری را بپذیرد که در توان او نباشد، آنوقت تقوای او ساقط شده است". بماند اینکه بجای تقوای مصداق حق تقاته برخی عملاً زهد فروشی می کنند. امروز نیز این موضوع خاتمه نیافته است و سرنوشت مردم و سازمانها بدست بخت و اقبال است و نه برنامه ای مدون با اهداف مشخص. بخت یار این ملت بوده است که تصادفاً مدیری خوب عمل کرده وگرنه در موضوع انتصابات در بر پاشنه دیگری چرخیده است. با طلوع اصلاحات و مردم سالاری و استقرار یاقتن دولت پاسخگو دپره دیگری آغاز گردید و مفهوم شایسته سالاری بیش از گذشته مطرح شد. اما در ادامه راه پدیده ای استثنایی رو نمود که می توانست: "توی دوربین زل بزند و به راحتی دروغ بگوید"!. از این زمان بود که پوپولیسم موجود در بافت فرهنگی، اجتماعی، سیاسی که در صدر انقلاب به دیپلمه های بیکار نفری پانصد تومان ( 5000 ریالادامه مطلب

نخست باید آداب همرهی دانست - طریق یاری و راه موافقت آموخت – بسا کس اند از این مردمان آری گوی ، که دل به وسوسهٔ راه دیگری دارند . بسا کس اند ز مردم که در شمار نیند . بسا کس اند که جایی موافقان رهند ، که خود نه جای هماهنگی است و همراهی . بدین سبب ، نخست باید آداب همرهی دانست . (آنکه گفت آری و آنکه گفت نه . برتولت برشت ، ترجمه مصطفی رحیمی ) برتولت برشت در نمایشنامه های آنکه گفت آری و آنکه گفت نه ، می نویسد : " نخست باید آداب همرهی دانست ... هرکس قدم اول را برداشت ، حتما" لازم نیست قدم دوم را هم بردارد . ممکن است قدم اول اصلا" اشتباه باشد ... در بارهٔ آدابی که کوچکترین اثری از عقل سلیم در آن نمی بینم آنچه لازم است آداب تازه است ، این که در هر وضع تازه ای باید فکر تازه ای کرد . هیچ مسخره و تحقیری نخواهد توانست ما را از کاری که مطابق عقل سلیم کرده ایم باز بدارد " . در جامعهٔ ما نیز طی طریق تحول بدون همرهی ملت ناممکن است و توقف چه بسا موجب عقب ماندگی و انحراف شود . مبادا این سخن خواننده را به فضای تند و چپ زدهٔ دوران جنگ سرد منتقل کند زیرا هژمونی چپ در جهان به سرآمده و آن شیفتگی ها و آرمان خواهی های اتوپیایی سرسپردگی آور از میان رخت بر بسته است . شرایط جامعهٔ ایرانی را باید آنگونه درک کرد که به فاعل شناسا عرضه می شود نه آنگونه که درادامه مطلب

چندیست سخن از انقلاب و انقلابی و انقلابی گری به میان می آید : انقلابی باشید ، انقلابی عمل کنید و غیرذلک . فارغ از اینکه مفهوم آنرا در مقابل ارتجاع یا اصلاح یا شاید استحاله در فرهنگ غیر بکار ببرند ، این سؤال مطرح است که اساسا" انقلاب چیست . تئوری پردازان رویکردهای نظری متفاوتی از قبیل : دولت – محوری ، ساختارگرایی ، تحلیل های نظام جهانی ، الگوهای نخبگی ، جمعیت شناختی و فمینیسم به مقوله انقلاب و درک آن دارند . برخی به یک الگو در ایجاد انقلاب باور دارند و دیگرانی به ترکیب دو یا چند الگو . ساختارگرایی همچون اسکاچ پل بر ارتباط ها و تضادهای بین گروه ها و ملت ها و وضعیت های مختلف ناشی از ساختار جامعه در بروز انقلاب اعتقاد دارد . اریک سلبین به نقش کارگزاری یا کنش گری و فرهنگ در انقلاب باور دارد [2] . مجال آن نیست که موضع قائلین به انقلابیگری را با رویکردهای نظری مطابقت دهیم ، بلکه با یادآوری روزهای صدر انقلاب اسلامی به واکاوی مفهوم انقلاب می پردازیم تا قصد و نیت آنان معلوم شود . ظریفی گفته است برخی از آیات و روایات این بخت را داشته اند که بسیارمطرح باشند و بر قلم ها و زبان ها جاری وبرخی دیگر مهجور مانده غبار غربت و فراموشی بگیرند . از جمله آیات قرآن کریم که آنروزها زبانزد همه بود ، آیۀ پنجم سوره قصص بود : " و نرید ان نمن علی الذین استضعفوا فی الارض و نجعلهم ائمة و نجعلهم الوارثادامه مطلب

پیتر دراکر بیست و سه سال پیش با انتشار آخرین کتابش "جامعه پس از سرمایه داری" جامعه توسعه یافته را جامعه سازمانی دانست ، به این معنا که اغلب کارها را بدون وجود یک سازمان نمی توان از پیش برد[1] . وی می گوید تا پیش از پایان جنگ جهانی دوم هیچ کس در هیچ کجا کلامی در باره سازمان ها بزبان نیاورده و فرهنگ آکسفورد نیز این واژه را در چاپ سال 1950 خود معنا نکرده بود .[2] قدمت کار گروهی و تقسیم کار به مقاطعی از تاریخ تمدن بشر باز می گردد و آن همه کارهای بزرگ و بناهای عظیم که برخی در زمره عجایب هفتگانه جای گرفته اند ، بدون ساماندهی و بکار گرفتن توده های عظیم مردم امکان پذیر نبوده است ، پس چرا جهان امروز از این بابت از آن پیشینه مستثنی شده است؟حقیقت آنست که سازمان به مفهومی که امروز شناخته می شود هرگز در گذشته درک نشده بود ، گرچه چارلز کولی جامعه شناس امریکایی در 1909 در کتاب " سازمان اجتماعی" از خانواده و گروه های بازی و اجتماع پیش کسوت ها به مثابه مرجع اخلاقیات فرد سخن گفته بود اما لودویگ فون برتالانفی پس از جنگ دوم جهانی و ابداع نظریه سیستم عام ، "باز بودن" را یکی از ویژگی های "سیستم" به شمار آورد و سازمان را در رده بندی سیستم ها متعالی ترین سیستم در طبیعت دانست و از آن زمان سازمان به عنوان یک سیستم باز مفهومی جدید محسوب می گردد . بر اساس همین نظریه می توان فرآیند تادامه مطلب

در بخشی از سریال معمای شاه که تاریخ معاصر ایران را با اغراق و نه چندان دقیق به تصویر کشیده است، تیمسار پاکروان در ملاقات با امام خمینی به ایشان می گوید که ... سیاست پدرسوختگی است و از ساحت شما بدور است... (نقل به مضمون). قریب به همین معنا را نیز بسیار شنیده ایم که سیاست پدر و مادر ندارد. دلالت این عبارات این است که سیاست آلوده به ضداخلاق است و کسانی که می خواهند پاک و منزه بمانند، بهتر است از آن دوری کنند. در ادبیات سیاسی عبارت«هدف وسیله را توجیه می کند» برگرفته از نظریات نیکولو ماکیاولی در تفکیک اخلاق و سیاست و بیانگر جواز کاربرد هر عملی در عرصه قدرت و سیاست برای رسیدن به نتیجه دلخواه است و روش استالین را - برخلاف مفهوم دیالکتیک هدف و وسیله نزد لنین - در سرکوب مخالفان خود به یاد می آورد. پیش از آنها در 1411 میلادی دیتریش فون نیهایم اسقف ژزوئیت ها می نویسد: کلیسا هنگامی که موجودیتش مورد تهدیدقرار گیرد از احکام اخلاقی معاف است. وحدت به عنوان هدف همه وسایل را مقدس می کند، از حیله و خیانت و خشونت و فروش اشیاء مقدس گرفته تا حبس و مرگ[1]. پس از وقوع انقلاب اسلامی در ایران آرمان خواهان جویای درانداختن طرحی نو زیر این گنبد فیروزه ای بودند. دست نیاز به ساحت امیرالمؤمنین علی علیه السلام برآورده و خطبه های بلیغ آن حضرت ورد زبانها شد : سوگند به خدایی که دانه را شکافت و جان را آفریادامه مطلب