روح برجام

مقوله روح از نظر علمی پیچیده و از نظر فلسفی و دینی رمزآلود است، به گونه ای که خداوند رحمان در قرآن کریم به پیامبرش می فرماید: یسئلونک عن الروح قل الروح من امر ربی. ای پیامبر از تو درباره روح می پرسند بگو آن از امر پروردگار من است. پس از روی کار آمدن ترامپ در امریکا بطور مرتب از زبان وی و سایر دولتمردان امریکایی می شنویم که ایران روح 1 را نقض کرده است، و پس از اینکه به دفعات تکرار کرده که تصمیم گرفته ام اما نمی گویم! تیم مشاورین امنیت ملی به وی توصیه کرده که در پایان مهلت مقرر مراتب نقض روح برجام را به کنگره اعلام نماید و لابد کنگره تحریم های سختی علیه ایران وضع کند و مآلاً طومار برجام را به پیچند!

به راستی روح برجام چیست و جسم آن کدام است و چرا یک طرف روح برجام را به نفع خود و به ضرر دیگری و برای محکوم کردن او تفسیر می کند؟ آیا واقعا" روح برجام آنقدر مبهم و یا دشواریاب است؟ چنین نیست. در بحث از مفاهیم حقوقی در قوانین موضوعه و در بازگشایی پیچیدگیهای آن به مفهوم " روح قانون " استناد می کنند، و منظور مراجعه به فضای مذاکرات و احیانا" حواشی آن در زمان تصویب قانون است؛ و یا اشاره به غایت اهداف یک سند یا قانون در بافتار زمانی و مکانی وضع آن است. حالا منتقدین امریکایی برجام وقتی که پایبندی طرف ایرانی را به مفاد برجام می بینند و نمی توانند ایرادی وارد کنند ، به روح آن چنگ می زنند. در متن : Iran Nuclear Deal یا بطور کامل : Comprehensive Agreement On The Iranian Nuclear Program که مورد استناد امریکا نیست! توافق شده است که در مقابل لغو تحریم های معینی از سوی امریکا و متحدان اروپایی اش، ایران سطح دسترسی به اورانیوم غنی شده تا سقف 67/3 درصد را تا مدت 15 سال حفظ کند. تنها در بند هشتم از مقدمه و مفاد عمومی سخن از نص و روح و هدف برجام به میان آمده است: " گروه 1+5 و ایران متعهد می شوند که برجام را با حسن نیت و در فضایی سازنده، برمبنای احترام متقابل اجرا نمایند و از هرگونه اقدام مغایر با نص، روح و هدف برجام خودداری نمایند. گروه1+5 از تحمیل الزامات مقرراتی و آئین نامه ای تبعیض آمیز، به جایگزینی تحریم ها و اقدامات محدود کننده ای که مشمول برجام می شوند، خودداری خواهند کرد. این سند برپایه اجرای اقدام مشترک ( توافق ژنو ) که در تاریخ 3 آذرماه 1392 در ژنو مورد توافق قرار گرفت، استوار می گردد " . روشن است که جسم برجام – همان مقدمه و مفاد عمومی بعلاوه ساختار فنی در پنج ضمیمه – بدور از هرگونه تخطی از سوی ایران، چندبار توسط آژانس بین المللی انرژی اتمی راستی آزمایی شده و به شورای حکام آژانس و شورای امنیت مطابق بند دهم از مقدمه و مفاد عمومی برجام، اعلام شده است و تلاش های نابخردانه و سلطه جویانه دولت ترامپ که گویی وظیفه ای جز حمله به اقدامات دولت اوباما در داخل ( لغو بیمه همگانی اوباما یا Obama Care ) و خارج ندارد، راه به جایی نخواهد برد.ادعای ترامپ در باره نقض روح برجام توسط ایران، همانند ادعای بی اساس امریکا و انگلیس بر وجود سلاح های کشتار جمعی در عراق در سال 2003 است. ادعایی که هرگز به اثبات نرسید اما در عوض حقوق دانان بریتانیایی چند هزار صفحه مستندات علیه تونی بلر نخست وزیر وقت انگلیس آماده کرده اند. در بند یازدهم تصریح شده است که : " کلیه مفاد برجام صرفا" برای اجرای آن میان ایران و گروه 1+5 است و نباید به منزله ایجاد رویه برای هیچ دولت دیگری یا برای اصول بنیادین حقوق بین الملل و حقوق و تعهدات وفق معاهده عدم اشاعه هسته ای و سایر اسناد مربوطه و همچنین اصول و رویه های شناخته شده بین المللی تلقی گردد ". به عبارت دیگر این توافق صرفا" مربوط به گروه 1+5 و ایران و در مورد برنامه هسته ای ایران و تحریم های بین المللی است. پیش کشیدن روح برجام و ربط دادن آن به تواناییهای دفاعی ایران صرفا" مصادره به مطلوب و غیرقابل پذیرش است. دولت ایران به درستی امریکا را متهم به نقض برجام کرده است، زیرا بند پنجم برجام مستلزم لغو جامع کلیه تحریم های شورای امنیت و نیز تحریم های چندجانبه و ملی مرتبط با برنامه هسته ای ایران و همچنین شامل برداشتن گام هایی برای ایجاد دسترسی در حوزه های تجارت و فن آوری و مالی و انرژی است و این امریکاست که برخلاف مشی دولت های اروپایی هنوز به تهدید شرکت هایی می پردازد که با ایران وارد معامله می شوند.

متن برجام و پیوست های پنج گانه آن بسیار دقیق و مفصل است، پیچیده اگر هست ناشی از ارتباط میان عوامل متعدد است، غامض نیست که برای روشن شدن آن به روح برجام مراجعه شود. روح برجام تعهد ایران به حفظ غنی سازی در سطح معین به مدت معین و لغو جامع تحریم ها توسط طرف مقابل است؛ حالا اگر ایران از نظر علمی در مسیر رسیدن به اکتشاف یا فن آوری جدیدی قرار گرفت که در نسبت با برنامه هسته ای قابل تعریف باشد، یا برخلاف بند سوم از مفاد عمومی برجام بدنبال دستیابی به سلاح اتمی باشد – لابد با خرید آن که تاکنون نه سابقه داشته و نه ممکن است! – و یا آنگونه که جک استراو وزیر خارجه اسبق انگلیس در دوره مذاکره ایران و تروئیکای اروپایی گفته بود که تولید برق هسته ای بازار خاص خود را دارد چرا سراغ آن نرفته اید؟ در آنصورت می توان براساس روح برجام ادعای نقض آنرا داشت؛ اما ربط دادن توانایی دفاعی موشکی ایران به ظرفیت پرتاب کلاهک هسته ای از همان آغاز بواسطه راستی آزمایی آژانس انرژی اتمی و در سطح غنی سازی بسیار پایین بخودی خود جز گزافه نبوده و نیست.

روح برجام از جسم آن غیر قابل انتزاع است و هرگونه ادعایی از این دست، از قبیل گسترش ایران هراسی در منطقه که به مدد بعض اقدامات تبلیغی و بزرگنمایی توانایی های دفاعی در داخل صورت می پذیرد، به مثابه ماجراجویی برای گریز از ناکامی ها و ناکارآمدی های دولت سوداگر و مرعوب صهیونیسم ترامپ است.

مکر زاهد ابلهان را سرخط درس ریاست سامری تعلیم باطل می کند گوساله را

روح را از بند جسمانی گذشتن مشکل است هر گره، منزل بود در کوچه نی ناله را